poniedziałek, 10 kwietnia 2017

poniedziałek, 3 kwietnia 2017

My w przestrzeni publicznej. Zapraszamy!

Zapraszamy na spotkanie dziewiąte w ramach cyklu Konwersatorium Karkonoskie.
7 kwietnia (piątek) – godzina 18.00
BWA Jelenia Góra, ul. Długa 1

W spotkaniu udział wezmą: dr Marcin Zgliński i Mariusz Gierus.
Wprowadzenie do dyskusji i moderacja: Janusz Korzeń.

dr Marcin Zgliński - kierownik Zakładu Badań Podstawowych Historii Sztuki w Instytucie Sztuki PAN. Adiunkt na Wydziale Zarządzania Kulturą Wizualną ASP w Warszawie.
Mariusz Gierus – prawnik, prezes zarządu Karkonoskiego Stowarzyszenia Edukacyjnego, sekretarz Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Pamięci Ofiar Męczeństwa i Ludobójstwa Kresowian.
Jenusz Korzeń - architekt urbanista, prezes Towarzystwa Karkonoskiego, redaktor naczelny Czasopisma Sudetów Zachodnich Karkonosze.

Projekt realizowany ze środków finansowych Miasta Jelenia Góra, pod patronatem czasopisma Karkonosze.

czwartek, 3 grudnia 2015

Kotlina Jeleniogórska – migracje ludzi oraz idei.

Spotkanie z udziałem Jacka Jaśko, Macieja Muskata i Szymona Surmacza. Wprowadzenie do dyskusji i moderacja: Janusz Korzeń.
W dyskusji udział wzięli też m.in. Małgorzata Krzysztoń, Piotr Słowiński i Kazimierz Piotrowski.








 „Tubylcy” i „przybysze”. Dwie połówki banknotu. 
Szymon Surmacz

Pogórze Izerskie i Kotlina Jeleniogórska nie wydają się być typowymi miejscami migracji, jeśli zestawimy je z tymi najważniejszymi do których wyjeżdżają współcześnie Polacy. Nie ma tu szybkiej i dobrze płatnej pracy, a tego najczęściej poszukują rodacy kierując się po bilet lotniczy w kierunku wysp brytyjskich, czy do busa jadącego do Niemiec. Jednak południowo-zachodnia część Dolnego Śląska jest cały czas miejscem migracji nowych ludzi. Sam do nich należę i większość osób z którymi mam tu stały kontakt, jest również imigrantami. Co nas łączy i co odróżnia od imigrantów zarobkowych, poszukujących dobrze płatnej pracy „na zachodzie”?
Myślę że opowiadając o sobie, odpowiem w imieniu wielu moich przyjaciół zamieszkujących ziemie między Zgorzelcem a Jelenią Górą. Posłużę się w tym celu cytatem, który doskonale tłumaczy tę „nieracjonalną” decyzję o przenosinach w bliżej nieokreśloną „dzicz”. Dlaczego decyzję „nieracjonalną”? Bo rzekomo racjonalne decyzje są fundamentem klasycznej ekonomii, która nakazuje ludziom policzyć co im się bardziej opłaca. Jakbym chciał myśleć tymi kategoriami to dziś mieszkałbym z rodziną w Edynburgu albo Londynie, ewentualnie pozostał w Łodzi lub Warszawie. Wylądowałem w Izerach z tego samego powodu, dla którego Grzegorz Żak napisał „Izerbejdżan i inne kraje pagórzaste”: „bo uważam, że Izery warte są wysławiania pod niebiosa. To takie irracjonalne, emocjonalne, namiętne i bezpowrotne z mojej strony. Jak miłość. No zapadłem nieuleczalnie”.
To prawda – na tę chorobę można zapaść nieuleczalnie i potwierdza to co roku co najmniej kilka osób, które postanawiają osiedlić się w Izerbejdżanie powodowane bliżej nie określonymi, ale rzadko „racjonalnymi” pobudkami. Czego poszukują? Myślę że w pierwszej kolejności jest to chęć życia na własnych zasadach, odrzucenie plastikowej fasady współczesnych „drobnomieszczańskich” wartości, poszukiwanie „siebie” i sensu życia wykraczającego poza pracę służącą nabywaniu kolejnych gadżetów określających status społeczny w skomercjalizowanym społeczeństwie.
W Izerach nigdy się nie zgubisz, tu możesz odnaleźć siebie (…) Różni nas wiele, łączy jedno – tu żyjemy i tworzymy. Każdy tworzy to, co mu w duszy gra – zawsze jest to unikatowe i niepowtarzalne – tak piszą o sobie członkowie Stowarzyszenia Unia Izerska i to prawdopodobnie sedno motywacji większości izerbejdżańskich imigrantów. Na możliwość „życia po swojemu” i samorealizacji poprzez tworzenie, nakłada się jeszcze jedna bardzo ważna cecha, wyróżniająca naszą społeczność. Nie jesteśmy samotnymi wyspami, ale tworzymy niezwykły, wielobarwny archipelag talentów, wartości, narodowości, kultur, tradycji, osobowości. Współpraca i chęć dzielenia się swoimi umiejętnościami i wiedzą prowadzi nas do zorganizowanych form współdziałania, które jeszcze może nie są bardzo efektowne, ale powoli dojrzewają, przechodząc na wyższy poziom samoorganizacji. Unia Izerska, Kooperatywa Izerska, Ekomuzeum Izerska Wieś oraz inne przenikające się inicjatywy prowadzą do zwiększania autonomii i osobistej wolności poprzez samorzutną chęć współpracy z osobami mającymi podobne wartości.
Z mojego punktu widzenia, są to przejawy samodzielnego i spontanicznego odkrywania zasad, znanych od setek lat, których najciekawszym przejawem na ziemiach polskich był ruch kooperatystów na początku zeszłego stulecia. Izery przyciągają nie tylko półdziką przyrodą, bo tej w Polsce nie brakuje, ale przede wszystkim wulkanem idei i solidną siecią więzów społecznych, która jest wyjątkowa na skalę Polski, a może i Europy. Może mieszkańcom regionu ciężko to dostrzec i docenić, ale ja nie mam wątpliwości, że największa „magia” tego terenu przejawia się w umiejętności współpracy, dobrych relacjach, otwartości i spontaniczności mieszkańców – głównie napływowych.
Inna sprawa że tę „napływowość” ciężko zdefiniować. Niewielu jest mieszkańców zakorzenionych tutaj w trzecim pokoleniu. Migracje nie zaczęły się po 1989 r. Właściwie cały XX wiek w Karkonosze i na Pogórze Izerskie napływali pracownicy fabryczek rozrzuconych po wszystkich okolicznych miejscowościach. Jedyne co w międzyczasie się zmieniło to motywacja przybyszów. W okresie PRL przybywali by poprawić swój status społeczny i majątkowy, bo tu była praca, dziś przyjeżdżają żeby uciec od wielkomiejskiego zgiełku, komercji, bezduszności i sztuczności relacji międzyludzkich.
Przybysze nie są tu tylko „dla siebie”. Nawet jeśli przez długi czas był wyraźny podział na „my” i „oni”, „nowi” i „starzy”, „swoi” i „zulusi”, to te podziały zacierają się dzięki pracy z dziećmi, organizacji imprez kulturalnych i tworzeniu organizacji pozarządowych. „Mój” Wolimierz jest bardzo ciekawym przykładem postępującej integracji i współdziałania na rzecz rozwoju wsi. Pisałem o tym dwa lata temu w piśmie „Zielone Wiadomości” http://zielonewiadomosci.pl/tematy/kultura/stacja-wolimierz/ . Być może trochę idealizuję, ale myślę, że wielu „nowych” łączy nie tylko chęć ucieczki od miejskiej cywilizacji, ale także chęć zmieniania świata na lepsze. Większość z nas doskonale rozumie, że dla zachowania jakości spokojnego i dobrego życia potrzebne są dobre relacje z sąsiadami. Nie osiągnie się ich przez „krucjatę kulturową”, ale poprzez umiejętność słuchania i pokorę wobec tego co możemy odkryć w nieznanym wcześniej kraju.
Imigrantów na Pogórzu Izerskim jest sporo, ale cały czas za mało. Nie nadążamy z wypełnianiem szybko rosnącej dziury społecznej, głównie młodzieży, wyjeżdżającej masowo za chlebem. Wielu z nich nie chce szukać inspiracji, chce się wyrwać z marazmu lub biedy, poznać inny nowy świat. Być może część z nich wróci, jeśli zobaczy, że jest sens wracać, że dobre, kreatywne, bogate kulturowo życie jest możliwe także tutaj. Jednak by tak się stało, spontaniczna współpraca izerskich imigrantów nie wystarczy. Potrzebna jest dobra wola i aktywne działanie samorządów na rzecz tworzenia atrakcyjnego miejsca zarówno dla mieszkańców napływowych, jak i dla „tubylców” – powstrzymując ich przed ucieczką.
Dlatego dobrą ideą i wizją rozwoju Pogórza Izerskiego i Kotliny Jeleniogórskiej wydaje mi się działanie na rzecz zachowania kulturowej i przyrodniczej różnorodności, połączone z rozwojem nowoczesnej, zrównoważonej gospodarki opartej na wiedzy i technologiach. Nie będzie to łatwe, ale pierwsze kroki udało się już wykonać. W strategii rozwoju Gminy Leśna, udało mi się zapisać koncepcję „importu” kapitału ludzkiego – czyli tworzenia zachęt dla osadzania się nowych przybyszów, mogących dać impuls dla uwolnienia umiejętności i kreatywności mieszkańców „Izerbejdżanu”. Tak jak przed stu laty tworzono we wsiach warunki pracy dla nauczycielek-siłaczek, tak dzisiaj potrzebujemy wypełnić pofabryczne nieużytki Dolwisu w Leśnej, Fatmy w Pobiednej, zakładów lniarskich w Mysłakowicach, Kowarach i dziesiątek innych – pomysłami i eksperymentami twórców FabLabów, hackerspejsów, Osad Twórców, kooperatyw, spółdzielni socjalnych, stowarzyszeń i fundacji, które duszą się w wielkomiejskich środowiskach, a z chęcią włączą się we współtworzenie nowych przestrzeni gdziekolwiek tam, gdzie będzie przyjazne otoczenie i dostęp do prądu i internetu.
Tu paradoksalnie posłużę się zastosowaniem prawa wyśmianej wcześniej klasycznej ekonomii. Mamy tu doskonały, choć nie materialistyczny przykład podaży i popytu. Z jednej strony, dziesiątki zaniedbanych miejsc, „bezużytecznych” dla lokalnych władz i kosztownych w utrzymaniu, z drugiej ludzi, poszukujących „romantycznego” miejsca dla uwolnienia swojej kreatywności i umiejętności. Puste i zaniedbane pofabryczne przestrzenie, mogą być dla wielu młodych ludzi, zmęczonych miejskim zgiełkiem i wyalienowaniem, doskonałym miejscem dla realizacji swoich marzeń o życiu gromadnym, w aktywnej społeczności, umożliwiającej realizację i rozwój osobistego talentu.
Jeśli uda nam się to mądrze połączyć, to zamieszkała przez nas część Dolnego Śląska może jeszcze odzyskać swoją świetność, która opierała się na wysokiej jakości życia i mądrym gospodarowaniu tym co mamy pod ręką, a nie tym, co mogą przynieść nam „inwestorzy” gotowi do inwestycji tylko wtedy kiedy uzyskają z niej wystarczająco dużo zwrotu. Moja propozycja to kształtowanie lokalnej gospodarki w oparciu o równowagę między trzema formami kapitału: ludzkiego, społecznego i materialnego / finansowego. Postawienie tylko na trzecią formę – kapitał finansowy, pozyskiwanie „inwestycji” i ignorowanie rozwoju wiedzy i relacji społecznych doprowadzi do degradacji tkanki społecznej i w konsekwencji do długiej zapaści naszego regionu. Rozwiązanie które jest realną, namacalną alternatywą jest jak dwie połówki banknotu. Jedną maja lokalni mieszkańcy i samorząd, drugą „przybysze”. Dopiero kiedy złoży się je razem i sklei więzami zaufania i współpracy, obie strony skorzystają.

Maciej Muskat
Region Kotliny i Izerów ma swój specyficzny charakter, który różni go od innych miejsc w Polsce. Gdybym miał zdefiniować w jednym słowie jego zaletę, powiedziałbym - różnorodność. Ekologiczna, kulturowa, etniczna itd.
Z racji swej historii i geografii stał się ów region miejscem, gdzie większość ludzi jest w jakimś stopniu imigrantami i gdzie stosunkowo częściej niż gdzie indziej w Polsce można znaleźć ludzi otwartych na "inność". Obszary na styku państw, miejsc i kultur zazwyczaj są bardziej płodne - kulturowo, gospodarczo czy politycznie. Dzięki temu nasz region ma potencjał udowodniania, że migracja - ludzi i idei - jest czymś pozytywnym, nie czymś, czego należy się bać.

Pomimo tych zalet miejsca wielu ludzi decyduje się opuścić region. Wyzwaniem dla regionu jest więc znalezienie autentycznej odpowiedzi na pytanie - "w jaki sposób przyciągnąć tych, zwłaszcza młodych, którzy wyjechali, albo za granicę albo do innych miejsc w Polsce?" Czekam na moment, gdy zarówno lokalna społeczność jak i włodarze dostrzegą to, że dzięki niewielkim nakładom na infrastr,ukturę i komunikacji wykraczającej poza standardy PRu można przyciągnąć wielu z tych, którzy wyjechali.

Uważam, że jeśli jakiś nowy model rozwoju, oparty o różnorodność przyrody i ludzi, może gdzies w Polsce powstać, to właśnie tutaj.


Relacja z dyskusji

Głos z sali
Jelenia Góra nie została zniszczona podczas wojny. Świadomość ludzi, którzy tutaj przyjeżdżali była różna. Zdarzały się niesamowite historie, na przykład na palono w piecach średniowiecznymi pergaminami.

Jacek Jaśko
Od wojny minęły już dziesięciolecia, dlaczego wciąż ludzie palą belkami ze swoich stodół?

Głos z sali
Po wojnie nie było wielkiego sentymentu do tego, co tu zastano. Ludzie, którzy tutaj trafiali na ogół sami zostali wypędzani i czuli się tutaj obco. Silne było poczucie tymczasowości i braku zakorzenienia.

Jacek Jaśko
Współcześnie ludzie nie obrażają się na rzeczywistość. My z racji generacji jesteśmy homo sovieticus.

Kazimierz Piotrowski
Mimo wszystko jestem optymistą. Młode pokolenie wcale nie jest takie złe. Zagrożeniem są tzw. „asertywni decydenci” we władzach, czyli ludzie, którzy się pod wszystkim podpisują.

Maciej Muskat
Czy ktoś zadał sobie pytanie w mieście lub regionie, co zrobić, żeby młodzi ludzie, którzy stąd wyjeżdżają, chcieli wrócić? Może to nie jest nierealne, ich powrót. Może jesteśmy w stanie do tego doprowadzić.
My patrząc w przyszłość dokonujemy ekstrapolacji naszej przeszłości. Historia Europy nie wygląda różowo. Co będzie jeśli dojdzie do najgorszego? Co wtedy jest w stanie zaoferować nasz region. Im jestem starszy, tym bardziej stawiam na myślenie długofalowe.

Szymon Surmacz
Odbieram Wolimierz jako miejsce szczególne, tolkienowskie Shire.
W regionie dostrzec można na każdym kroku resztki przemysłu. Wiele miejsc, które w tym momencie są ruiną. Może powinniśmy o tym pomyśleć podczas rozmowy o powrotach naszej młodzieży. Nie każdy chce być rolnikiem. Przemysł XXI wieku jest nieinwazyjny.
W Leśnej za ponad milion złotych wybudowaliśmy piękny stadion lekkoatletyczny. Organizujmy się w jakąś federację, inaczej walec komercji nas zmiażdży. Tylko tak możemy walczyć ze zjawiskami takimi jak poszukiwanie uranu. Nawet hippisi są w stanie nauczyć się biurokracji.

Głos z sali
Ludzie starzy nie potrafią się zorganizować. To spadek po czasach PRL'u.

Piotr Słowiński
Z jednej strony chcemy zachować krajobraz, z drugiej chcemy nowoczesności. To się nie pokrywa.

Szymon Surmacz
Brakuje mi mądrego gospodarowania na tym terenie. Samorządu, który służy a nie eksploatuje.

Maciej Muskat
Tożsamość nie jest stała, ona ewaluuje. Dla mnie ważne jest to, żeby różnorodność była filarem tej tożsamości. Do Kopańca albo Wolimierza zjeżdżają się ludzie z całego świata i zapładniają się intelektualnie.

Jacek Jaśko
Przepisy i samorząd blokują drobne inicjatywy. Najmniejszy wiejski jarmark jest opodatkowany.

Szymon Surmacz
Nasz samorząd stosuje się do zasady „inwestycja i zwrot z inwestycji”. Nie interesuje ich co się stanie dziesięć lat po inwestycji. Trzeba wprowadzić system wrażliwych menadżerów.

Głos z sali
Paliliśmy meblami bo były „niemieckie”. Teraz są „paździerzowe”. Nastąpiła zmiana. Młodzi czują się Europejczykami, ciągnie ich do wielkiego świata.

Szymon Surmacz
Potrzeba nam mądrej reindustrializacji. Mamy ludzi, którzy są w stanie myśleć nowocześnie. Sprowadźmy tu stu, pięciu z nich zostanie na stałe. Będzie jak w Wolimierzu z artystami. Przygotujmy strukturę.

czwartek, 19 listopada 2015

Kotlina Jeleniogórska – migracje ludzi oraz idei. Zapraszamy!

Zapraszamy na spotkanie ósme w ramach cyklu Konwersatorium Karkonoskie. 
3 grudnia (czwartek) – godzina 18.00
BWA Jelenia Góra, ul. Długa 1
Udział wezmą:
Jacek Jaśko - fotograf, dziennikarz,
Maciej Muskat - pracuje dla Greenpeace w Polsce i na świecie,
Szymon Surmacz - społecznik, współtwórca pisma Nowy Obywatel.
Wprowadzenie do dyskusji i moderacja: Janusz Korzeń.

Szanowni Państwo!
Ostatnie tegoroczne spotkanie Konwersatorium Karkonoskiego poświęcamy tematowi „Kotlina Jeleniogórska - migracje ludzi oraz idei”. Zaprosiliśmy na nie panów Jacka Jaśko z Domu Spotkań w Kopańcu, Szymona Surmacza z Laboratorium Aktywności Społecznej w Wolimierzu i Macieja Muskata, działacza Greenpeace, który także osiadł w Górach Izerskich. Chcielibyśmy poprosić ich zarówno o refleksje na temat tego, na ile funkcjonuje nasz region jako miejsce o dużej sile przyciągania i ludzi, i idei, jak i tego, jak w ich ocenie wzbogaca się nasz region dzięki nowym jego obywatelom pod względem rozwoju kapitału społecznego, budowania społeczeństwa obywatelskiego, wzrostu potencjału intelektualnego i twórczego. Spodziewamy się na tym tle istotnych inspiracji dla rozmowy na główny temat spotkania i podzielenia się obserwacjami losów i dorobku wielu „spadochroniarzy”, jacy pojawili i jacy pojawiają się tu w ostatnich latach, a zwłaszcza tego, co wnieśli dla zaktywizowania naszego życia społeczno - kulturalnego.
Janusz Korzeń
  
Projekt realizowany ze środków finansowych Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu oraz Miasta Jelenia Góra, pod patronatem miesięcznika ODRA oraz czasopisma Karkonosze.

środa, 18 listopada 2015

Lokalne inicjatywy społeczno - kulturalne.

Spotkanie z udziałem Stanisława Dziedzica, Andrzeja Marchowskiego i Marcina Sobaszka. Wprowadzenie do dyskusji i moderacja: Janusz Korzeń.








Marcin Sobaszek Prezes Fundacji Obrazy bez Granic

Wspieranie organizacji pozarządowych ich promowanie oraz współpraca jest niewątpliwie istotnym elementem rozwoju społeczności lokalnej. Organizacje społeczne w swym oddolnym podejściu do działań oraz lokalnym zakorzenieniu w środowisku są w moim przekonaniu najlepszym realizatorem zadań wynikających z potrzeb określonych grup społecznych. Działanie na rzecz potrzebujących (seniorów, młodzieży, kobiet, niepełnosprawnych, uchodźców, itd..) powoduje, że przedstawiciele organizacji są specjalistami w wymienionych tematach. Równie ważny jest fakt, że organizacje tworzą osoby bardzo często związane z tym środowiskiem lub z niego wywodzące się. Powoduje to realny związek z tematem i zaangażowanie na poziomie emocjonalnym.

Stowarzyszenia, Fundacje, Towarzystwa, Kluby i inne podmioty z sektora ekonomii społecznej przy odpowiednim wsparciu są w stanie zagwarantować wysoką jakość realizowanych zadań. W ich działalności nie ma godziny 16.00 jako zakończenia pracy, nie ma również „zakresu obowiązków”. Jest natomiast wizja celu jaki chcą zrealizować, rezultatu jaki chcą osiągnąć, wartości jakie chcą przekazać. Wokół organizacji gromadzą się osoby, które biorą udział w wydarzeniach dlatego, że widzą sens takiego działania oraz mają poczucie misji. Dlatego pewien jestem, że organizacje pozarządowe są w stanie realizować wiele zadań z obszaru szeroko rozumianego życia społecznego, skuteczniej, taniej i z większym zaangażowaniem.

Wspieranie młodzieży jest dla mnie szczególnie ważnym elementem budowania społeczeństwa obywatelskiego. Bez młodzieży nie będzie rozwoju, nie będzie świeżości i wizji przyszłości. Dlatego trzeba wspierać młodzież. Słuchać jej, rozmawiać z nią i czasami służyć pomocą i radą. Ale wsparcie młodzieży musi być mądre, musi być trafione. Żyjemy w czasach w których metody aktywizacji sprzed 30-40 lat nie sprawdzają się. W pędzącym świecie naszpikowanym różnorodnymi bodźcami nie da się przyciągnąć uwagi młodych pierwszą z brzegu ofertą. Trzeba ich przekonać do siebie i spowodować realne zainteresowanie. To staramy się realizować jako Centrum M.A.K. W prowadzonej przez nas placówce nie ma z góry ustalonego planu działania. On się tworzy na bieżąco w zależności od potrzeb młodych ludzi. I uważamy że zaufanie młodym i oddanie w ich ręce możliwości działania sprawdza się w 100%
 
Relacja z dyskusji.

Stanisław Dziedzic
Budżet obywatelski jest ważny, ponieważ wiele spraw jest nie do załatwienia inną drogą.

Głos z sali
Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych dba o osoby wymagającej pomocy nie tylko w zakresie kultury i rozrywki. Wspomagamy seniorów w dostępie do usług medycznych, uczymy ich obsługi komputerów itp. 

Głos z sali
Powstał ruch i moda na retro. Ludzie sami się organizują i wydają pieniądze na stroje. Dobre inicjatywy nie potrzebują wsparcia samorządu. Jestem przeciwnikiem instytucjonalizowania tych działań.

Janusz Korzeń
Brakuje nam umiejętności zrzeszania się i współdziałania. Każdy dba tylko o swój własny ogródek.

Głos z sali
Zapominamy o tym, że głównym inicjatorem i gospodarzem wszelkiego rodzaju inicjatyw jest miasto ze swoim zapleczem w postaci urzędu. Jelenia Góra stawia na młodzież i niestety nie jest miastem przyjaznym ludziom starszym i niepełnosprawnym. Większość budynków miejskich, teatr i urzędy, nie są dostępne dla ludzi starszych i niepełnosprawnych. Tokio w całości jest przystosowane i dostępne dla każdej grupy ludzi a zamieszkuje je 15 000 000 ludzi. Jelenia Góra jest zdominowana przez grupę ludzi „trudnych”, nie chciałbym określać ich tak mocno jak Bogusław Linda. To oni są widoczni na każdym kroku.

Głos z sali
Pan narzeka a przecież w Jeleniej Górze i w całej Polsce dzieje się coraz więcej. Nauczymy się godzić ze sobą i współdziałać, organizacje pozarządowe

Janina Hobgarska
W Jeleniej Górze przy drodze wyjazdowej na Legnicę stoi rzeźba, która niszczeje. Żałuję, że nie wystąpiłam z wnioskiem do budżetu obywatelskiego o ratowanie tego dzieła. Podobnie jest z mozaiką w Kowarach. Ratujmy nasze dzieła sztuki.

Stanisław Dziedzic
W mieście są ludzie odpowiedzialni za ratowanie takich dzieł. Nie trzeba na to budżetu obywatelskiego.

Głos z sali
Wprowadźmy w mieście kartę seniora. Seniorom też się coś należy. 

Jacek Jakubiec
O seniorów musi zadbać młodzież, nie kto inny. Inwestycje w młodzież to jednocześnie inwestycja w seniorów.
Potrzeba nam forum do poważnej dyskusji.

Na Konwersatorium pojawili się przedstawiciele stowarzyszenia Awantura z Gryfowa Śląskiego. To lokalna organizacja, która od ponad 7 lat w swoim mieście organizuje koncerty, akcje proekologiczne, wystawy i warsztaty. Prezes Mariusz Dragan stwierdził, że organizacja ta prowadzi działania w sposób znacząco odbiegający od powszechnych standardów NGO. Koncentruje się na realizacji zadań, ma niestety problemy w sferze pisania projektów i  pozyskiwania grantów. Działanie Awantury oparte jest o wolontariat, średnio angażuje się po 12 osób, poświęcając swój czas wolny. Wszyscy mają poczucie misji, organizują rocznie po kilka koncertów, aktywnie uczestniczą w poprawianiu estetyki swojej gminy, organizując akcje sprzątania świata lub nasadzeń drzew.  Roczny budżet Awantury to kilka tysięcy złotych.
Więcej o organizacji można znaleźć na www.facebook.com/awantura 
Jak stwierdził prezes Dragan: Gdyby organizacja działała w Jeleniej Górze, w zasadzie mogłaby się rozwiązać i względem wcześniej wypowiedzi  Marcina Sobaszka prowadzić swoje działania np. jako cześć M.A.K.`u. W małych miejscowościach nie jest to jednak takie proste. Często brakuje ludzi z doświadczeniem w pisaniu projektów i wybicie się ponad poziom dotacji z budżetu gminy, czy powiatu stanowi nie lada wyzwanie dla społeczników. Tym bardziej, że na co dzień żaden z członków stowarzyszenia nie jest zatrudniony w organizacji, każdy ma normalną pracę lub uczęszcza do szkoły. Zajęcia w obrębie stowarzyszenia Awantura stanowią swoiste hobby, które przy okazji zapewniania satysfakcji wolontariuszom Awantury wpływa również na ilość wydarzeń kulturalnych i innych działań na terenie powiatu lwóweckiego.

piątek, 30 października 2015

Lokalne inicjatywy społeczno - kulturalne. Zapraszamy!

Zapraszamy na spotkanie siódme w ramach cyklu Konwersatorium Karkonoskie. 
18 listopada (środa) – godzina 18.00
BWA Jelenia Góra, ul. Długa 1
Udział wezmą: Stanisław Dziedzic (Przewodniczący Oddziału Rejonowego Polskiego Związku Rencistów, Emerytów i Inwalidów, Radny Rady Miejskiej Jeleniej Góry), Marcin Sobaszek (Fundacja Obrazy bez Granic, Centrum Aktywności Młodzieży M.A.K.), Andrzej Marchowski (Naczelnik Wydziału Dialogu i Spraw Społecznych Urzędu Miasta Jelenia Góra).
Wprowadzenie do dyskusji i moderacja: Janusz Korzeń.

Nasze, siódme już spotkanie w ramach Konwersatorium Karkonoskiego będzie poświęcone omówieniu lokalnych inicjatyw społeczno-kulturalnych, jakie uruchomione zostały w ostatnim czasie i jakie się planuje w Jeleniej Górze i w jej okolicach. Te ostatnie zwłaszcza mogą być interesujące dla uczestników naszych spotkań, bo zwykle w trakcie ich wymyślania i przygotowywania niewiele informacji może być udostępniane i najczęściej wiedzą o nich tylko zainteresowane środowiska. Chcielibyśmy porozmawiać także o formułach tych inicjatyw, kręgu ich odbiorców i o tym, na ile i w jakim stopniu mogą one wpływać na rozwój naszego życia i społecznego, i kulturalnego z perspektyw seniorów, młodzieży i administracji samorządowej. Chcielibyśmy także podyskutować o tym, jakich może propozycji programowych i projektów nam brakuje, prosząc o wprowadzenie do dyskusji Panów Stanisława Dziedzica (Przewodniczącego Oddziału Rejonowego Polskiego Związku Rencistów, Emerytów i Inwalidów oraz Radnego Rady Miejskiej Jeleniej Góry), Marcina Sobaszka (z Fundacji Obrazy bez Granic i Centrum Aktywności Młodzieży M.A.K.) oraz Andrzeja Marchowskiego (Naczelnika Wydziału Dialogu i Spraw Społecznych Urzędu Miasta Jelenia Góra). Zapraszamy serdecznie wszystkich zainteresowanych podjętą na naszym spotkaniu tematyką.
Janusz Korzeń 

Projekt realizowany ze środków finansowych Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu oraz Miasta Jelenia Góra, pod patronatem miesięcznika ODRA oraz czasopisma Karkonosze.

Kreatywna i innowacyjna Jelenia Góra.

Spotkanie z udziałem Piotra Iwańca i dr Macieja Pawłowskiego.Wprowadzenie do dyskusji i moderacja: Janusz Korzeń.






fot. Archiwum BWA


Kreatywna i innowacyjna Jelenia Góra?
Piotr Iwaniec 

Jak zdefiniować w sposób możliwie najprostszy, młodzieżowy, kolokwialny czy w pełni zrozumiały dla młodego jeleniogórzanina – terminy kreatywność i innowacyjność? Jak sądzę, tę pierwszą można określić mianem umiejętności wychodzenia naprzeciw ideom, pomysłom, społecznym potrzebom, pragnieniom i chęci wcielania ich w życie w sposób twórczy. Co zaś się tyczy innowacyjności, jest ona niczym innym, jak otwarciem się na zmiany, nowości oraz reformy; po prostu, zdolnością stwarzania czegoś nowego, tzw. „nowej jakości”.

Proszę Państwa, choć posłużyłem się sformułowaniem iście biznesowym, ja nie znam się dobrze na przedsiębiorstwie, handlu, wskaźnikach gospodarczych i procesach wdrażania produktów. W tych sprawach, zawsze zasięgam porady specjalistów, których proszę o pomoc w przeanalizowaniu pod względem rynkowym danego projektu uchwały, lokalnego budżetu, wielkości przewidywanych subwencji i dopiero w następstwie tego wszystkiego i w zgodzie z samym sobą – podejmuję działania na kanwie samorządowej.

Znam się natomiast, na efektywnej pracy z młodzieżą; „I know-how”, jak to mawiają PR-owcy, menadżerowie i spece od reklamy, li tylko w kontekście targetu, z którym mam do czynienia na co dzień w szkołach i podczas zajęć na zewnątrz – z podstaw dziennikarstwa, z technik i metod komunikacji społecznej, a w końcu zajęć teatralnych.

Stąd, do tematu dzisiejszego spotkania odniosę się właśnie przez pryzmat młodzieży. I tutaj, choćbym nie wiem jak chciał, by było inaczej – nasuwa mi się krytyczna refleksja. Otóż, dzieciaki są dziś rewelacyjne, jak żadne pokolenie przedtem. Zdrowe, inteligentne, wrażliwe, od urodzenia żyjące w sieci i mające ogromną wiedzę pozaszkolną. Tylko że te ich wszystkie zalety – może z wyłączeniem zdrowia, na co dzień pozostają w ukryciu: za sprawą sztywnych reguł i utartych norm kształcenia; w zdecydowanej większości szkoły gubią talenty, zabijają wyobraźnię i nie wychodzą młodym naprzeciw. Rzecz jasna, oferują całą gamę konkursów i olimpiad przedmiotowych, niemniej to nie ma nic wspólnego z kreatywnością i innowacją – tu nie liczą się umiejętności miękkie, lecz promowanie tzw. „niezdrowego indywidualizmu”, rywalizacji i poczucia, że można być najlepszym mając w głowie 150 proc. konwencjonalnej wiedzy zdobytej w równie konwencjonalny sposób.

No, ale nie spotkaliśmy się tutaj, by rozważać kwestię obecności kreatywności oraz innowacji w oświacie, bo to jest temat na osobne spotkanie, a przy tym dotyczy całego kraju, lecz by mówić o kreatywnej i innowacyjnej Jeleniej Górze. Tak więc, proszę Państwa, póki co nasze miasto o kreatywności i innowacyjności względem młodych jeleniogórzan, na co dzień zdaje się zapominać. Gwoli ścisłości, nie chodzi mi tutaj o najmłodszych: oferta, którą kieruje się do najmłodszych, tak jak wszędzie indziej składa się z różnych propozycji uniwersalnych i ponadczasowych (zajęcia plastyczne, taneczne, sportowe, muzyczne etc.) – które znajdą swój target choćby na chybił trafił.

Celem mojego uczestnictwa w dzisiejszym spotkaniu jest zwrócenie uwagi na grupę młodzieży paradoksalnie ogromną, choć nie braną niemal w ogóle pod uwagę; w odniesieniu do której miasto ze wszystkimi swoimi instytucjami ani nie jest kreatywne, ani innowacyjne. Niestety w Jeleniej Górze odmawia się młodym w wieku 14-21 lat podmiotowości i zazwyczaj kwestionuje ich kompetencje. Opisuje ich w kategorii dzieciarni i głupizny, która nic – tylko klepie w te swoje smartfonowe i tabletowe klawiatury, ciągle gra na tych swoich plejach czy iksboksach i nie ma pojęcia czego jej trzeba i co będzie dla niej najlepsze. Tymczasem, oni są wręcz spragnieni kreatywności i innowacyjności: czegoś, co jest wielobodźcowe, eklektyczne i festynowe. I choć z czymś takim mamy do czynienia w mieście (festiwale sztuki, kiermasze, targi, warsztaty) – to coś jest dla nich wcale nieautentyczne i nieefektowne. Dlaczego? Bo nigdy nie jest z nimi dyskutowane.

Żeby Jelenia Góra stała się miastem kreatywnym i innowacyjnym w opinii młodych, z młodzieżą najzwyczajniej w świecie trzeba tu zacząć żyć – posłuchać młodzieży, a nie stawiać się w roli menadżera jej sukcesów, tresera czy młodzieżologa. Oddać im narzędzia do zmiany jeleniogórskiej rzeczywistości i uwzględnić ich w procesie decyzyjnym, np. przy kształtowaniu programów imprez miejskich czy kalendarza wydarzeń w instytucjach kultury.

I tu, trzeba zacząć tworzyć wyrwę w systemie. W Jeleniej Górze – brakuje współpracy środowiskowej, debaty publicznej z udziałem ludzi młodych i w ogóle: faktycznej aktywności wobec młodzieży – którą rozumie, i na którą faktycznie postawił Pan Marcin Sobaszek z tzw. Centrum Aktywności Młodzieży „MAK” przy ul. Bankowej, będący swoistym wyjątkiem wśród tutejszych działaczy w dziedzinach społecznej i kultury, cieszący się za sprawą wykonywanej przez siebie pracy ogromną popularnością wśród młodych właśnie. Co więcej, brakuje także wykorzystywania nowoczesnych technologii i orientacji w realnych szansach i oczekiwaniach młodzieży, którą można zyskać TYLKO wychodząc do niej – a nie nakazując jej przychodzić do siebie.

Młodzi – pomysłowi, błyskotliwi, świadomi swoich potrzeb i chęci do uczestnictwa w życiu swojego miasta, które chcieliby określać kreatywnym i innowacyjnym – angażują się li tylko wtedy kiedy mają wrażenie, że idą za kimś od nich. Kimś autentycznym, znającym się na swojej robocie i na tym, czego oczekują. W Jeleniej Górze, niestety, mają oni do czynienia ze starym światem bez idoli. I ciągle słyszą od swoich starszych braci i sióstr albo od rodziców – że kiedyś tu było lepiej.

Ponadto, tutejszym młodym brakuje „momentów wspólnoty” – które mają jedynie na fejsie czy skajpie. Te, które proponuje im miasto są wg nich głupie, do pominięcia, związane z koniecznością uczestniczenia w nudnym wykładzie, wernisażu, warsztatach lepienia kubków z gliny itp. Stąd, widać w nich tęsknotę za wspólnotą, która jest im bliska, niczego nie chce im narzucić i ich słucha. Proszę pomyśleć przez chwilę, dlaczego mamy tu tylu kiboli? Bo kibole dają możliwość bycia razem, zrzeszają się bez rozmyślania, wspólnie działają, a jednocześnie: „kibolstwo jest odpowiedzią na niski kapitał kulturowy miasta, brak kreatywności i pomysłu na przyszłość wśród włodarzy danej jednostki terytorialnej” (opinia socjologów).

Reasumując, Jelenia Góra nie jest kreatywna i innowacyjna w ujęciu młodzieżowym. Żeby było inaczej, należy obalić dogmat – że lokalni politycy, szefowie instytucji kultury oraz sztuki, nauczyciele i inni zwykle starsi od ich rodziców, wiedzą czego trzeba młodym w sensie społecznym i środowiskowym. Co więcej, należy uderzyć się w pierś i krytycznie przyznać, że rozwiązania proponowane przez młodych mogą być naprawdę trafne i pożądane w procesie kształtowania nowoczesnej, kreatywnej i innowacyjnej polityki lokalnej. A nie, jak to jest do tej pory – są dubami smalonymi i czymś tam wyssanym z gówniarskiego palucha. Dziękuję.
Konteksty sytuacyjne:

1. Street Workout Park – powstał z inicjatywy młodzieży, cieszy się ogromną popularnością; wyjątkowo hejtowany w lokalnych portalach informacyjnych (Jelonka, Nowiny, Portalik…).

2. Pumptrack – propozycja, akcja na szeroką skalę w serwisie facebook, zbieranie podpisów w Realu; hejtowany jw.

3. Festiwal Muzyczny w okresie letnim – propozycja, 1500 ankiet w Jeleniej Górze i regionie, dookreślony profil uczestnika ww., analiza SWOT; nie wzięty w ogóle pod uwagę.

4. Wystawa „Wiedźmin” – propozycja, 300 osób zdeklarowanych do uczestnictwa w ciągu jednego dnia od pojawienia się informacji; odrzucona.

5. Bezrobotni z dyplomami – ekonomiści, specjaliści od zarządzania czy promocji, europeiści; nauczyciele i wykładowcy, którzy wrócili do Jeleniej Góry po studiach i mogliby zasadniczo wpłynąć na poprawę jej wizerunku – pracują poniżej formalnych kompetencji, brak pomysłu na prekariat i niechęć do ww. (znajdziemy ich w fabrycznych montowniach, Tesco, na poczcie i w Castoramie, w call-center).

6. Wyniki ankiet przeprowadzonych wśród młodych: „Czy Jelenia Góra jest kreatywna, czy jest innowacyjna?”. 70 proc. ankietowanych odpowiedziało, że nie, gdyż: decyzje podejmuje się za młodzież, a nie w imieniu młodzieży, nie tworzy centrów rozrywki intelektualnej, nie bierze pod uwagę hobby i zainteresowań młodych, odrzucanie projektów obywatelskich, brak skutecznej komunikacji z miastem miejsc oddalonych od centrum – postulat młodych o zwiększenie częstotliwości kursów autobusowych, zwłaszcza tych wieczornych.                 

dr Maciej Pawłowski
Kreatywność i innowacyjność miasta nie jest moim zdaniem budowana na młodzieży szkół średnich, tylko na nieco starszej generacji. Młodzież poszukując miejsca dla siebie nie bierze pod uwagę naszego miasta. Oni stąd uciekają. 50 % młodzieży chce stąd wyjechać ze względu na brak miejsc pracy.
Zbieramy w tym momencie pokłosie decyzji sprzed lat dotyczących wycofania matury z egzaminu maturalnego. Jeżeli zamierzamy stawiać na rozwój, nie mniej niż 20 % młodych ludzi powinno kończyć kierunki techniczne. U nas ten wskaźnik wynosi 10 %. Młodych ludzi wysysa nam też Wrocław.
Z czym Jelenia Góra kojarzy się otoczeniu? Z turystyką  i górami, nie z innowacyjnością. Na pewno nie w przemyśle. Tak duże miasto jak Jelenia Góra nigdzie na świecie nie jest w stanie utrzymać się z turystyki. Prawie nie ma w Europie miast naszej wielkości, które miałyby aż trzy uczelnie.
Powinniśmy otworzyć nasze miasto, nie tylko werbalnie, na jakiś rodzaj przemysłu. Jednocześnie powinniśmy postanowić sobie zawczasu, co by to miało być. Jelenia Góra jest jednym z niewielu miast bez parku technologicznego. Mamy potencjał, nie mamy bazy i nie budujemy takiej bazy. Jeżeli tego nie zmienimy, będzie tylko gorzej. Prognozy demograficzne wyglądają dramatycznie. Brakuje współpracy pomiędzy uczelniami a przedsiębiorcami.

Ryszard Dzięciołowski
Jeżeli nie ma bazy, to można podchodzić do tematu „wirtualnie”. Młodzież dorastając dopiero „rozgrzewa” się w różnego rodzaju inicjatywach społecznych. Ważne jest, to co będzie później.

Piotr Iwaniec
Nie należy traktować w ten sposób młodzieży. Nie liczy się „później”, ważne jest „teraz”.
Pokolenie, które sprawuje władzę w naszym mieście, jest trwałe. Nie patrzy w przyszłość.

Głos z sali
Rynek w Jeleniej Górze w latach 50. i 60. był odbudowywany. W budynku BWA miał powstać EMPiK, przenieśliśmy  do tej przestrzeni wystawę aktów fotograficznych. Był to ogromny sukces. Moim zdaniem to jest doskonały przykład na kreatywność i innowacyjność w naszym mieście.
W latach 90. na stadionie w namiotach była wystawa budownictwa. To również była innowacja i kreatywność.
Zwracam się do młodych działających współcześnie: teraz wy, czas na was, pokażcie coś!
Nie ma w ogóle kontaktu administracji ze społeczeństwem.  

Urszula Liksztet
Władza nie ma najmniejszej ochoty na kontakty z nami. Wiemy o tym doskonale.
Dlaczego jest tak mały odzew na inicjatywy młodzieży i inne? Ze względu na tzw. „hejt”. To zjawisko jest okropne.

Piotr Iwaniec
Hejt wynika z bezradności.

Janusz Korzeń
Hejt to też jest kreatywność, tylko in minus.

Wojciech Drajewicz
Dorobek Konwersatoriów (a wcześniej Obserwatoriów) nie jest utrwalany i przez to się marnuje.
Władza nas nie słucha, ponieważ nie staramy się tego na niej wymusić. Nasza władza lokalna administruje, nie generuje żadnych wizji.

Głos z sali
Jeżeli władzy narzucamy doradców, to znaczy, że jest to zła władza. Władza sama powinna szukać doradców, jeżeli ich potrzebuje.

Głos z sali
Zielona infrastruktura. Na świecie pojawił się trend, według którego przelicza się na pieniądze tzw. „zielone”, a więc tlen, krajobrazy albo deptaki. Okazuje się, że inwestycje w ten obszar bardzo się opłacają.
Planujemy zrobić mapę regionu z wyszczególnionymi zielonymi elementami i udowodnić, że to właściwa droga. 

Ryszard Dzięciołowski
Z Jelenią Górą jest problem tego typu, że to miasto jest za małe albo za duże. Musimy zdecydować się, czy zostajemy przy wielkości „poniemieckiej”, a więc ok 60000, czy też idziemy w górę.
Jeżeli mamy zamiar utrzymywać np. instytucje kultury na wysokim poziomie, potrzebujemy „lepszej publiczności”.
W kwestii innowacyjności wydział dotyczący informatyki przemysłowej to strzał w dziesiątkę.
Poradziliśmy sobie z bezrobociem, teraz trzeba iść w jakość.

Urszula Liksztet
Ochronę przyrody i rozbudowę tego obszaru trzeba zacząć od uświadamiania społeczeństwa.
Edukujmy naszą młodzież.

Bartosz Lipiński
Brakuje nam umiejętności oceny zdystansowanej.
W Jeleniej Górze działa wiele innowacyjnych firm, my po prostu o tym nie wiemy.

Piotr Iwaniec
W kwestiach turystycznych postawmy na rozbudowę połączenia z Czechami.
Kulturę w regionie trzeba targetować. Dobrym przykładem jest tutaj Sapkowski. Młodzież nienawidzi Sienkiewicza, uwielbia Sapkowskiego. Dlaczego nie wykorzystać tego zainteresowania? Postawmy na Wiedźmina.